Tempomat na 120 km/h i mandat. Które ekspresówki mają niższy limit?
Ustawienie tempomatu na 120 km/h na drodze ekspresowej może skończyć się mandatem, jeśli trasa ma tylko jedną jezdnię. Wyjaśniamy, jakie limity obowiązują na różnych typach dróg i jak uniknąć kosztownej pomyłki.
Wielu kierowców ustawia tempomat na 120 km/h na każdej drodze ekspresowej, zakładając, że to zawsze dozwolona prędkość. Tymczasem przepisy rozróżniają drogi ekspresowe jedno- i dwujezdniowe, a pomyłka może kosztować nawet kilka tysięcy złotych. W artykule wyjaśniamy, jakie limity faktycznie obowiązują i na co zwracać uwagę, by nie dostać mandatu.
Różnica między drogami ekspresowymi jedno- a dwujezdniowymi
Jak podaje Interia Motoryzacja, najwięcej nieporozumień dotyczy właśnie dróg ekspresowych. Limit 120 km/h obowiązuje wyłącznie na drogach ekspresowych dwujezdniowych, czyli takich, które mają dwie jezdnie rozdzielone pasem zieleni lub barierą. Jeśli droga ekspresowa ma tylko jedną jezdnię, maksymalna dopuszczalna prędkość wynosi 100 km/h. Kierowca, który ustawi tempomat na 120 km/h bez zwrócenia uwagi na rodzaj trasy, naraża się na mandat za przekroczenie prędkości.
Wielu kierowców pamięta stare przepisy lub zakłada, że każda „ekspresówka” to to samo. Tymczasem różnica w konstrukcji trasy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i wysokości kary. Dlatego przed włączeniem tempomata warto sprawdzić, czy droga ma dwa pasy w każdym kierunku oddzielone od przeciwnego kierunku.
Mandaty za przekroczenie prędkości w 2026 roku
Zgodnie z taryfikatorem mandatów za prędkość, który przytacza źródło, kary rosną stopniowo. Przekroczenie do 10 km/h to 50 zł i 1 punkt karny, a o 11-15 km/h – 100 zł i 2 punkty. Im wyższe przekroczenie, tym wyższe kary: o 31-40 km/h to już 800 zł i 9 punktów, a o 71 km/h i więcej – 2500 zł i 15 punktów karnych. W przypadku recydywy, czyli ponownego popełnienia tego samego wykroczenia w ciągu dwóch lat, mandat ulega podwojeniu – może wynieść nawet 5000 zł.
W praktyce oznacza to, że jazda 120 km/h na drodze ekspresowej jednoujezdniowej (gdzie limit wynosi 100 km/h) to przekroczenie o 20 km/h, za które grozi 200 zł i 3 punkty karne. Jednak jeśli kierowca nie zwolni i będzie kontynuował jazdę z tempomatem, ryzykuje wyższe mandaty przy kolejnych kontrolach.
Inne ważne limity prędkości w Polsce
Źródło przypomina także o innych ograniczeniach. W terenie zabudowanym przez całą dobę obowiązuje 50 km/h – zniesiono już możliwość jazdy 60 km/h nocą. Poza terenem zabudowanym na jednojezdniowych drogach dwukierunkowych można jechać 90 km/h, a na drogach z dwiema jezdniami i co najmniej dwoma pasami w każdym kierunku – 100 km/h. Na autostradach limit dla samochodów osobowych wynosi 140 km/h, ale tylko przy dobrych warunkach – kierowca ma obowiązek dostosować prędkość do pogody, natężenia ruchu i stanu nawierzchni.
Osobną kwestią są pojazdy z przyczepą – dla nich na autostradach i drogach ekspresowych maksymalna prędkość to 80 km/h. To często pomijany przepis, który może zaskoczyć kierowców ciągnących przyczepę kempingową lub lawetę.
Jak uniknąć mandatu na drodze ekspresowej?
Najprostszym sposobem jest uważne obserwowanie znaków drogowych. Na drogach ekspresowych jednoujezdniowych często pojawia się znak B-33 z liczbą 100, ale bywa też, że ograniczenie wynika z konstrukcji trasy i nie jest dodatkowo oznakowane. Warto też pamiętać, że tempomat to wygoda, ale nie zwalnia z obowiązku dostosowania prędkości do warunków. Lepiej ustawić go na 100 km/h na nieznanej trasie i zwiększyć dopiero po upewnieniu się, że droga jest dwujezdniowa.
Podsumowując: pomyłka na drodze ekspresowej może kosztować nie tylko mandat, ale i punkty karne. Warto przed dłuższą podróżą sprawdzić charakterystykę trasy i nie polegać wyłącznie na nawigacji, która czasem nie rozróżnia typów dróg. Bezpieczna jazda to przede wszystkim świadomość obowiązujących limitów.
