Odszkodowanie z OC po naprawie auta. Sąd Najwyższy ma rozstrzygnąć spór

Każdy kierowca, który uczestniczył w kolizji, prędzej czy później staje przed pytaniem: ile dostanę od ubezpieczyciela i czy ta kwota wystarczy na naprawę auta? Odpowiedź wcale nie jest oczywista, a przez lata orzecznictwo sądów w tej sprawie było podzielone. Teraz Sąd Najwyższy ma szansę zakończyć chaos – i wyrok może dotyczyć setek tysięcy kierowców rocznie.

Jak ustaliła PAP, prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego Joanna Misztal-Konecka skierowała pytanie do całej Izby Cywilnej. Powodem są rosnące rozbieżności w orzecznictwie – czytamy w artykule Interii Motoryzacja, który jako pierwszy opisał sprawę.

O co chodzi w sporze o odszkodowanie z OC?

Sedno problemu sprowadza się do jednego pytania. Jeśli kierowca po wypadku naprawił samochód, to czy ubezpieczyciel powinien zwrócić mu dokładnie tyle, ile kosztowała naprawa, czy też wypłacić kwotę wynikającą wyłącznie z teoretycznego kosztorysu przygotowanego przez rzeczoznawcę? Jak przypomina prezes Izby Cywilnej SN, przez lata dominowało stanowisko, zgodnie z którym to, co właściciel auta zrobił po wypadku, nie wpływało znacząco na wysokość odszkodowania.

Z materiałów wynika, że wcześniejsze orzecznictwo zakładało, iż „roszczenie odszkodowawcze powstaje już w momencie wystąpienia zdarzenia szkodzącego”. To oznaczało, że późniejsze działania kierowcy – czy to naprawa w tanim warsztacie, czy w ASO – nie wpływały na samą wysokość szkody. Ubezpieczyciel wyliczał kwotę, wypłacał ją, a właściciel auta mógł naprawić pojazd taniej, drożej lub nawet wcale – sprzedając jako uszkodzony.

Dlaczego to takie ważne dla kierowców?

Sprawa ma ogromną wagę praktyczną, bo dotyczy praktycznie każdej kolizji ze stratami materialnymi. Jak zauważa Joanna Misztal-Konecka w uzasadnieniu swojego pytania, obecna „polaryzacja poglądów dotyczących rozliczania tzw. szkód samochodowych wymaga podjęcia działań na rzecz zapewnienia jednolitości orzecznictwa”. Innymi słowy, sądy w różnych regionach Polski mogą orzekać w podobnych sprawach w diametralnie różny sposób.

Dla kierowcy oznacza to niepewność: jednym razem sąd przyzna mu odszkodowanie oparte na rzeczywistych kosztach naprawy, innym razem – tylko na hipotetycznej wycenie. Taka sytuacja sprzyja sporom sądowym, a te są kosztowne i czasochłonne. Prezes Izby Cywilnej SN podkreśla, że sprawy związane z naprawą uszkodzonych pojazdów są jednymi z najczęściej trafiających do sądów. Dlatego potrzebne jest jedno, spójne stanowisko, które zakończy wieloletni chaos interpretacyjny – dodają autorzy tekstu w Interii.

Jakie są możliwe scenariusze rozstrzygnięcia?

Sąd Najwyższy może podjąć decyzję, która utrwali dotychczasową linię orzeczniczą, uznając, że to kosztorys rzeczoznawcy jest wiążący i wypłata odszkodowania nie zależy od faktycznych wydatków kierowcy. Może też uznać, że ubezpieczyciel powinien zwrócić rzeczywiste koszty naprawy, jeśli kierowca udokumentuje je rachunkami i fakturami.

W grę wchodzi również rozwiązanie pośrednie – na przykład uzależnienie wysokości odszkodowania od tego, czy naprawa została przeprowadzona w sposób ekonomicznie uzasadniony. W każdym przypadku wyrok SN wpłynie na praktykę zakładów ubezpieczeń, a więc na to, ile pieniędzy trafi na konta poszkodowanych kierowców.

Co kierowca może zrobić już dziś?

Jak na razie obowiązują dotychczasowe zasady. Najbezpieczniej jest zachować całą dokumentację związaną z naprawą – faktury, rachunki, zlecenia warsztatowe. Nawet jeśli w tej chwili różne sądy różnie podchodzą do tematu, posiadanie pełnych dowodów poniesionych kosztów zawsze wzmacnia pozycję poszkodowanego. W razie sporu z ubezpieczycielem warto skonsultować się z prawnikiem lub rzeczoznawcą samochodowym.

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego może zapaść w ciągu najbliższych miesięcy. Wtedy okaże się, czy kierowcy mogą liczyć na pełny zwrot kosztów naprawy, czy też nadal będą musieli liczyć się z różnicą między kosztorysem a realnym rachunkiem.