Nowe badanie lekarskie i ankieta zdrowotna. Co kierowca musi wiedzieć od czerwca?

Od 3 czerwca 2026 roku weszły w życie znowelizowane przepisy dotyczące badań lekarskich kandydatów na kierowców oraz kierowców zawodowych. Zmiany obejmują przede wszystkim nowy wzór oświadczenia o stanie zdrowia oraz rozszerzenie możliwości uzyskania prawa jazdy kategorii D (autobus) i C (ciężarowe) przez osoby z częściowym ubytkiem słuchu. Dla kierowców, którzy regularnie przechodzą badania okresowe, oznacza to dodatkowy obowiązek formalny – ale przy okazji także większą elastyczność w zakresie niektórych przeciwwskazań.

Kogo dotyczą nowe przepisy?

Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 30 kwietnia 2026 roku, zmieniającym rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, obowiązek składania nowego oświadczenia zdrowotnego obejmuje kilka grup. Przede wszystkim są to kandydaci na kierowców ubiegający się o prawo jazdy po raz pierwszy, a także kierowcy zawodowi poddawani okresowym badaniom lekarskim. Do grona zobowiązanych do wypełnienia ankiety należą również osoby, które utraciły uprawnienia ze względów zdrowotnych lub w wyniku prowadzenia pojazdu po alkoholu – ci muszą przejść pełne badania lekarskie i psychologiczne.

Nowy art. 78 ust. 1 Ustawy o kierujących pojazdami precyzuje, że osoba podlegająca badaniu lekarskiemu, a w przypadku niepełnoletniego kandydata, ucznia lub słuchacza – rodzic, są obowiązani wypełnić oświadczenie dotyczące stanu zdrowia. Oznacza to, że za nieletniego oświadczenie składa rodzic, ale to on ponosi odpowiedzialność za prawdziwość podanych informacji.

Co zmienia się w ankiecie zdrowotnej?

Dotychczas wypełnienie ankiety medycznej przed badaniem lekarskim było raczej formalnością bez poważnych konsekwencji – obecnie ustawodawca wprowadził klauzulę odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wzór oświadczenia został rozszerzony o część V, w której badany oświadcza: Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego oświadczam, że dane zawarte w ankiecie są zgodne z prawdą. Jak podaje Interia Motoryzacja, to efekt nowelizacji z 17 października 2025 roku, która wprowadziła zapisy o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia składane lekarzowi.

W praktyce oznacza to, że ukrywanie np. epilepsji, chorób serca, zaburzeń widzenia czy innych dolegliwości mogących wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów może skutkować nie tylko odmową wydania orzeczenia lekarskiego, ale także postępowaniem karnym. Zgodnie z Kodeksem karnym, za składanie fałszywych oświadczeń grozi grzywna, ograniczenie wolności, a nawet kara pozbawienia wolności do 2 lat. Eksperci zwracają uwagę, że przepis ma działać prewencyjnie i skłonić kierowców do rzetelnego informowania o swoim stanie zdrowia.

Więcej szans dla kierowców z ubytkiem słuchu

Nowe przepisy niosą też pozytywną zmianę dla osób z częściowym ubytkiem słuchu. Wcześniejsze regulacje wykluczały możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii D (autobus) i C (ciężarowe) w przypadku jakiegokolwiek ubytku słuchu. Teraz precyzyjnie określono, co oznacza częściowy ubytek słuchu – to sytuacja, w której osoba nie rozumie mowy z odległości jednego metra, nawet przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów.

Nowe brzmienie przepisów mówi: Całkowity albo częściowy ubytek słuchu nie jest przeciwwskazaniem zdrowotnym do uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami ani przesłanką jego cofnięcia – z wyjątkiem uzyskania prawa jazdy kategorii D1 lub D; uzyskania prawa jazdy kategorii C1 lub C przez osobę, która nie posiada prawa jazdy kategorii B albo posiada je przez okres krótszy niż 2 lata; cofnięcia uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii C lub C1 osobie, która w wyniku nagłego zdarzenia utraciła słuch w stopniu uniemożliwiającym jej rozumienie mowy z odległości jednego metra – przez okres roku od tego zdarzenia. Tym samym osoby z mniejszym ubytkiem słuchu mogą prowadzić autobusy i ciężarówki, o ile spełnią pozostałe kryteria.

Kiedy badanie psychologiczne może zostać odroczone?

Rozporządzenie reguluje również kwestię badań psychologicznych dla kierowców kierowanych na nie przez organy (np. po przekroczeniu 24 punktów karnych lub jeździe po alkoholu). Zgodnie z nowymi przepisami, badanie psychologiczne nie może się odbyć, jeśli kierowca zgłosi zły stan zdrowia lub jego zachowanie wskazuje, że znajduje się pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających. W takiej sytuacji psycholog wyznacza nowy termin nie później niż 14 dni od pierwotnej daty. To zabezpieczenie ma zapobiegać przeprowadzaniu badań u osób, które nie są w pełni trzeźwe lub zdolne do rzetelnej oceny.

Co kierowca powinien zrobić w praktyce?

Jeśli zbliża się termin okresowego badania lekarskiego – szczególnie w przypadku kierowców zawodowych – warto przygotować się na wypełnienie nowego oświadczenia. Przed wizytą u lekarza należy:

• rzetelnie przemyśleć swój stan zdrowia i ewentualne dolegliwości,
• mieć przy sobie dokumentację medyczną dotyczącą chorób przewlekłych,
• być świadomym, że podanie nieprawdy może skutkować odpowiedzialnością karną,
• w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem medycyny pracy przed wizytą.

Nowelizacja nie zmienia częstotliwości badań ani katalogu wymaganych badań specjalistycznych – głównie rozszerza obowiązki informacyjne i zwiększa odpowiedzialność kierowcy. Dla osób, które regularnie przechodzą badania, nowa ankieta nie powinna być dużym utrudnieniem, ale wymaga uczciwego podejścia. Warto też pamiętać, że w przypadku osób niepełnoletnich odpowiedzialność za prawdziwość danych ponosi rodzic.

Zmiany z 3 czerwca to element szerszej modernizacji przepisów o kierujących pojazdami. Wprowadzają one zarówno ostrzejsze sankcje za nieuczciwość, jak i niwelują niektóre bariery dla osób z dysfunkcjami słuchu. Kierowcy powinni śledzić dalsze nowelizacje, ponieważ planowane są również zmiany w zakresie badań psychologicznych i kursów reedukacyjnych. Aktualny tekst rozporządzenia dostępny jest w Dzienniku Ustaw, a szczegółowe informacje można znaleźć na stronach rządowych.