Nowe badania lekarskie kierowców od 3 czerwca. Co się zmienia i za co grozi odpowiedzialność karna?

„Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego oświadczam, że dane zawarte w ankiecie są zgodne z prawdą” – taki zapis od 3 czerwca 2026 roku znajduje się w nowym wzorze oświadczenia zdrowotnego dla kierowców. To jedna z kilku istotnych zmian wprowadzonych rozporządzeniem ministra zdrowia z 30 kwietnia. Nowelizacja dotyczy zarówno kandydatów na kierowców, jak i kierowców zawodowych, a także osób, które wcześniej utraciły uprawnienia ze względów zdrowotnych.

Nowe zasady dotyczące ubytku słuchu – kto może prowadzić autobus i ciężarówkę?

Rozporządzenie precyzuje, że całkowity albo częściowy ubytek słuchu nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do uzyskania prawa jazdy. Są jednak wyjątki. Jak czytamy w nowych przepisach: „Całkowity albo częściowy ubytek słuchu nie jest przeciwwskazaniem zdrowotnym do uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami ani przesłanką jego cofnięcia – z wyjątkiem: uzyskania prawa jazdy kategorii D1 lub D; uzyskania prawa jazdy kategorii C1 lub C przez osobę, która nie posiada prawa jazdy kategorii B albo posiada je przez okres krótszy niż 2 lata; cofnięcia uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii C lub C1 osobie, która w wyniku nagłego zdarzenia utraciła słuch w stopniu uniemożliwiającym jej rozumienie mowy z odległości jednego metra, w tym przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów słuchowych – przez okres roku od tego zdarzenia”.

Oznacza to, że osoba z ubytkiem słuchu może starać się o prawo jazdy kategorii B, ale już nie o D1, D, a w pewnych przypadkach także C1 i C. Załącznik do rozporządzenia wyjaśnia, że częściowy ubytek słuchu stwierdza się, gdy badanie potwierdzi upośledzenie słuchu uniemożliwiające rozumienie mowy z odległości jednego metra – nawet przy użyciu aparatów lub implantów. W praktyce więc kierowcy z mniejszym ubytkiem nie będą mieli przeszkód, ale zawodowi kierowcy autobusów i ciężarówek muszą spełniać surowsze kryteria.

Nowa ankieta zdrowotna i odpowiedzialność karna za kłamstwa

Rozporządzenie wprowadza nowy wzór oświadczenia dotyczącego oceny stanu zdrowia. To efekt nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami z 17 października 2025 roku. Zgodnie z art. 78.1 tej ustawy: „Osoba podlegająca badaniu lekarskiemu, a w przypadku niepełnoletniego kandydata, ucznia lub słuchacza, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 – rodzic w rozumieniu art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, są obowiązani wypełnić oświadczenie dotyczące stanu zdrowia”.

Nowością jest wyraźne wskazanie, że oświadczenie składane jest „pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń”. W ankiecie pojawiła się część V, która zawiera przytoczone na początku zdanie. W konsekwencji każdy, kto celowo zatai lub poda nieprawdę w kwestiach zdrowotnych, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności na podstawie art. 233 Kodeksu karnego, który przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. To istotna zmiana, która ma zdyscyplinować zarówno kandydatów, jak i kierowców zawodowych.

Kogo dotyczą nowe przepisy?

Obowiązek przechodzenia badań lekarskich i składania oświadczeń obejmuje przede wszystkim kierowców zawodowych, osoby, które utraciły uprawnienia ze względów zdrowotnych lub za prowadzenie pod wpływem alkoholu, a także kandydatów na kierowców. Nowe przepisy nie zmieniają częstotliwości badań, ale zaostrzają konsekwencje nieuczciwości. Warto podkreślić, że zmiany weszły w życie 3 czerwca 2026 roku, więc każdy, kto w najbliższym czasie będzie przechodził badanie lekarskie w celu uzyskania lub przedłużenia prawa jazdy, powinien zapoznać się z nowym wzorem ankiety.

Dokładne informacje na temat nowych przepisów można znaleźć w artykule Interii Motoryzacja, który szczegółowo omawia rozporządzenie ministra zdrowia.

Podsumowując, nowelizacja to krok w stronę większej odpowiedzialności kierowców za stan swojego zdrowia. Z jednej strony liberalizuje przepisy dla osób z ubytkiem słuchu w przypadku kategorii B, z drugiej – wprowadza realne sankcje za nieprawdziwe oświadczenia. Każdy kierowca powinien sprawdzić, czy jego sytuacja zdrowotna wymaga dodatkowej konsultacji z lekarzem medycyny pracy przed kolejnym badaniem.