Manualna skrzynia biegów treningiem dla mózgu? Co mówi neurolog i czy to ma znaczenie dla kierowców
Japoński neurobiolog prof. Ryuta Kawashima wskazuje, że jazda manualem angażuje korę przedczołową i może być treningiem dla mózgu. Artykuł wyjaśnia, na czym polega różnica, co mówią badania i jakie płyną wnioski dla kierowców.
Coraz więcej kierowców sięga po automat, a manualna skrzynia powoli znika z oferty nowych aut. Czy to oznacza, że coś tracimy? Japoński neurobiolog prof. Ryuta Kawashima z Uniwersytetu Tohoku zwraca uwagę, że prowadzenie samochodu z manualną skrzynią biegów może stanowić wartościowy trening dla mózgu. Temat dotyczy zarówno kierowców, którzy świadomie wybierają manuala, jak i tych, którzy zastanawiają się nad zakupem auta z automatem - warto poznać argumenty obu stron.
Manual angażuje więcej obszarów mózgu
Prof. Ryuta Kawashima to neurobiolog, który zdobył międzynarodowe uznanie dzięki współpracy z Nintendo przy serii gier Brain Age na konsolę Nintendo DS. Jak podaje Interia Motoryzacja, badacz zwraca teraz uwagę, że prowadzenie auta z manualną skrzynią może być podobnym wyzwaniem dla mózgu.
Według Kawashimy podczas jazdy z manualem kierowca musi jednocześnie obsługiwać sprzęgło, zmieniać biegi, kontrolować obroty silnika, obserwować sytuację na drodze i podejmować decyzje dotyczące wyboru odpowiedniego przełożenia. Każde ruszenie, redukcja czy zmiana biegu wymagają skoordynowania pracy rąk, nóg i wzroku oraz ciągłej oceny sytuacji. Takie połączenie czynności aktywuje korę przedczołową - obszar mózgu odpowiedzialny między innymi za koncentrację, planowanie, przewidywanie i podejmowanie decyzji.
Automat nie jest gorszy - jest inny
Wbrew pozorom profesor nie twierdzi, że automatyczna skrzynia biegów jest szkodliwa. Wskazuje jedynie, że jazda manualem stawia przed kierowcą większe wymagania. Automat przejmuje część zadań, co może zmniejszać obciążenie poznawcze. Dla wielu kierowców to zaleta - mniej zmęczenia w korkach, łatwiejsze ruszanie pod górkę, większy komfort na długich trasach.
Warto jednak pamiętać, że komfort i bezpieczeństwo to nie wszystko. Regularne angażowanie mózgu w złożone zadania - takie jak te związane z manualną skrzynią - może pomagać w utrzymaniu sprawności funkcji poznawczych. Jak zauważa prof. Kawashima, podobny efekt może mieć prowadzenie motocykla, które również wymaga ciągłej koordynacji i podejmowania decyzji.
Co mówią badania - a czego nie wiemy?
Interia Motoryzacja zaznacza, że mechanizm opisany przez Kawashimę jest zgodny z obecną wiedzą o funkcjonowaniu mózgu. Nie oznacza to jednak, że sama jazda manualem zapobiega demencji lub poprawia pamięć. Nie opublikowano szczegółowych wyników badań dotyczących wpływu prowadzenia auta z manualną skrzynią na funkcje poznawcze. Wypowiedzi japońskiego naukowca należy traktować jako opinię eksperta opartą na wiedzy z zakresu neurobiologii, a nie jako dowód kliniczny.
Od lat wiadomo, że czynności wymagające koordynacji ruchów, koncentracji i podejmowania wielu decyzji angażują mózg bardziej niż działania wykonywane automatycznie. Z tego punktu widzenia jazda manualem rzeczywiście stawia przed kierowcą większe wymagania. Różnica polega na tym, że nie każdy musi te wymagania stawiać sobie celowo - dla wielu kierowców automat to po prostu wygoda.
Praktyczne wnioski dla kierowców
Wybór między manualem a automatem to dziś często kwestia dostępności i ceny. W wielu nowych modelach manualnej skrzyni już nie ma. Jeśli jednak ktoś ma możliwość wyboru, warto świadomie rozważyć obie opcje. Dla jednych priorytetem będzie komfort jazdy, dla innych - trening mózgu.
Kierowcy, którzy decydują się na manuala, mogą robić to nie tylko z przyzwyczajenia czy oszczędności, ale także z troski o własną sprawność poznawczą. To argument, który warto mieć z tyłu głowy, zwłaszcza w przypadku osób starszych, u których utrzymanie aktywności umysłowej ma szczególne znaczenie. Z kolei użytkownicy automatów nie powinni mieć poczucia, że coś tracą - kluczowe jest to, by prowadzić aktywnie i uważnie, niezależnie od skrzyni biegów.


