Czy ChatGPT pomoże w naprawie auta? Ekspert ADAC ostrzega przed halucynacjami

Coraz więcej kierowców sięga po sztuczną inteligencję, by zdiagnozować usterkę lub sprawdzić, czy wycena z warsztatu jest uczciwa. Ekspert niemieckiego automobilklubu ADAC przetestował ChatGPT pod kątem napraw samochodów i nie ma wątpliwości: narzędzie potrafi oszczędzić czas i pieniądze, ale tylko wtedy, gdy traktuje się je jak inteligentnego asystenta, a nie wyrocznię. Jak wynika z testu opisanego przez Interię Motoryzację, AI dobrze radzi sobie ze wstępnym zawężaniem przyczyn usterki, ale przy konkretnych danych technicznych potrafi podać całkowicie błędne wartości – i robi to z pełnym przekonaniem.

Jak ChatGPT może pomóc kierowcy i mechanikowi?

Pierwszym obszarem, w którym AI sprawdza się doskonale, jest szybkie diagnozowanie potencjalnych przyczyn usterki. Wystarczy precyzyjnie opisać objaw, na przykład że auto po dłuższym postoju odpala z opóźnieniem, a system w ciągu kilku sekund podsuwa listę najczęstszych winowajców. Dzięki temu kierowca może lepiej przygotować się do rozmowy w warsztacie i uniknąć niepotrzebnych kosztów.

Drugie praktyczne zastosowanie to identyfikacja części. Jeśli podasz model, rok produkcji i wariant silnikowy auta, ChatGPT potrafi wskazać numery katalogowe potrzebnych komponentów oraz zaproponować tańsze alternatywy. Dla osób, które same nie naprawiają, ale chcą zweryfikować wycenę z warsztatu, to nieoceniona pomoc. AI pomaga też odczytać znaczenie niektórych „drobiazgów” – na przykład czy delikatne wibracje na biegu jałowym są powodem do natychmiastowej wizyty, czy to normalne zjawisko. W takich przypadkach ChatGPT odpowiada zachowawczo i sugeruje konsultację z fachowcem przy elementach mających wpływ na bezpieczeństwo.

Gdzie pojawia się ryzyko? Halucynacje AI i błędne momenty dokręcania

Problem zaczyna się, gdy padają pytania o konkretne wartości techniczne. Ekspert ADAC zapytał ChatGPT o moment dokręcania śrub przy wymianie hamulców w VW Golfie I Cabrio. Otrzymał wartości brzmiące rozsądnie: 90-100 Nm dla wspornika zacisku, 35-40 Nm dla samego zacisku oraz 110-120 Nm dla śrub koła. Sęk w tym, że AI podała je jako „typowe”, a nie wyciągnięte z fabrycznej dokumentacji. Sama zresztą zasugerowała ich weryfikację w instrukcji. To ważna wskazówka: traktuj te dane jako punkt wyjścia, a nie pewnik.

Najgroźniejszym zjawiskiem są tak zwane halucynacje, czyli sytuacje, w których AI z pełnym przekonaniem podaje informacje całkowicie nieprawdziwe. ChatGPT formułuje odpowiedzi tak logicznie i stanowczo, że laik nie ma szans odróżnić prawdy od fałszu. Zdarza się, że poda 120 Nm zamiast 20 Nm, pomyli rocznik, nie uwzględni akcji serwisowej producenta albo poda wartość pasującą do innej wersji silnikowej. Inny problem to niedocenianie skali pracy. Gdy mechanik zapytał o wymianę poduszek silnika, AI odparła, że „to prosta robota, którą da się załatwić na podwórku z podnośnikiem”. W rzeczywistości cała operacja zajęła znacznie więcej czasu, niż wynikało z optymistycznej oceny sztucznej inteligencji.

Odpowiedzialne korzystanie z AI w serwisie

Narzędzia takie jak ChatGPT mogą być pomocne, ale nie zastąpią doświadczenia mechanika ani dokumentacji producenta. Ekspert ADAC podkreśla, że AI działa na zasadzie prawdopodobieństwa, a nie pewności. Dlatego zaleca stosowanie jej jako wsparcia przy wstępnej diagnozie lub identyfikacji części, ale przy kluczowych dla bezpieczeństwa elementach – takich jak hamulce, zawieszenie czy układy kierownicze – konieczna jest weryfikacja w fabrycznej instrukcji lub u fachowca. Kierowca, który samodzielnie próbuje naprawić auto na podstawie podpowiedzi ChatGPT, naraża się na błędy mogące prowadzić do poważnych awarii.

Z testu ADAC wynika jednoznacznie: ChatGPT oszczędza czas przy szukaniu przyczyn usterki i pomaga lepiej zrozumieć problem, ale ostateczną decyzję o naprawie powinien podjąć specjalista. Warto pamiętać, że AI nie zna konkretnych modyfikacji fabrycznych, akcji serwisowych ani najnowszych zaleceń producenta. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek działań – zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa – należy skonsultować się z warsztatem i sprawdzić oficjalną dokumentację.